Bamboekweker Erwin Kooijman geeft tips over bamboe. Klik op het onderwerp van uw keuze.
bamboe kiezen
Een bamboe kiezen is niet eenvoudig. Er zijn bamboes in alle soorten en maten. Ga vooraf uit van de volgende vraag: wil ik een bamboe die wel of niet woekert? Hoeveel oppervlak heb ik tot mijn beschikking? Hoe hoog mag de bamboe uiteindelijk worden en hoe breed. Wil ik blad tot onderaan of een bamboe waarvan de halmen zichtbaar zijn? Welke standplaats krijgt de bamboe? Moet het een haag worden of pas ik de bamboe als solitaire plant toe?
Woekerende bamboe of niet?
Een niet-woekerende bamboe (Fargesia) hoef je niet te begrenzen. Een woekerende wel, tenzij je geen buren hebt of andere tuinplanten die worden bedreigd door de soms agressieve wortels.
• Fargesia's kunnen van 1 tot ongeveer 5 meter hoog worden en hebben over het algemeen kleiner blad en een dunne halm.
• Woekerbamboes kunnen grofweg worden onderverdeeld in de volgende maten: dwergbamboes (20 cm tot 1 meter), middelgroot (1,5 tot 3 meter) en reuzenbamboes (tot wel 15 meter).
de beste grondsoort
In principe groeit een bamboe in diverse soorten grond. Het is verstandig bij het plaatsen stikstofrijke compost te gebruiken, aangezien de wortels zich dan het best zetten. Te natte grond wordt afgeraden, anders gaan de wortels rotten.
benodigde ruimte
Fargesia's (niet-woekerende bamboe): Ga bij het planten van uw bamboe uit van 1 a 1,5 plant per strekkende meter. Plaatst u de bamboe in een pot, neem dan 10-20 cm rondom de bestaande kluit en tenminste een potmaat van 50cm. Alleen de Fargesia jiuzhaigou kunnen langere tijd in een pot die minimaal 40 cm is. Een alternatief is dat u de bamboe na een aantal jaar splitst, anders hebben ze te weinig expansieruimte. In de praktijk is dit echter een arbeidsintensief karwei.
Bij woekernede bamboe zal de benodigde ruimte in de vollegrond verschillen per soort. Houd als leidraad een oppvervlak van teminste 2 vierkante meter per plant. Potten zal een woekerende bamboe uiteindelijk kapotdrukken, een stevige houten (FSC) bak is in sommige gevallen wel mogelijk. Vraag advies aan de kweker hierover. Zorg in elk geval voor een ruime bak. Het zal na verloop van een aantal jaar nodig zijn de bamboe te splitsen.
Het plantseizoen begint zodra de vorst uit de grond is. In principe kunt u jaarrond de bamboe planten, behalve in periodes van extreme droogte. Planten krijgen sowieso een terugslag door het verplaatsen en hebben een tijdje dagelijks veel water nodig. Pas in het voorjaar op dat u de jonge scheuten niet beschadigt. Deze zijn nog erg zacht en kwetsbaar.
bamboe plaatsen
1. Graaf een gat dat twee keer zo groot is als de kluit van de plant.
2. Verdeel compost of bemeste tuinaarde over het gat, zodanig dat de kluit van de plant er precies in past.
3. Zet de kluit in het plantbed. Let op! De kluit mag niet dieper komen dan op de kwekerij.
4. Voeg nog iets aarde toe en duw de kluit voorzichtig aan.
5. Trek de plant eventueel recht.
6. Blijf aarde toevoegen en aanduwen tot de plant stevig en recht staat.
7. !!!! Geef direct na het planten een flinke emmer water. !!!!
8. Blijf de eerste weken de plant goed water geven. De wortels zijn nog niet gezet en kunnen daardoor moeilijk vocht opnemen.
water geven
Water geven is belangrijk. Wind en zon kunnen de bamboe behoorlijk uitdrogen. Voor bamboe in potten of bakken geldt dit – ook 's winters - des te meer. Houd daarom altijd in de gaten of uw bamboe niet te droog wordt. Fargesia nitida soorten (en murieliae in mindere mate) krullen hun blad op bij gebrek aan water, andere soorten laten een vergeeld beeld zien bij uitdroging.
bemesten
Mesten wordt vaak onderschat. Een tuinplant is gebaat bij een evenwichtige voeding en daarbij is goede bemesting onmisbaar. Wij adviseren organische mest, er is ook speciale biologische bamboemest verkrijgbaar. Mest hiermee 3 a 4 keer per jaar. Afhankelijk van de grootte van de plant volstaat een handje mest (tot voetmaat 30 cm) tot een flinke schep (grotere soorten).Verspreid de mest over de aarde tussen de halmen. Na het mesten flink water geven.
Er zijn verschillende manieren om een bamboe te snoeien: als een dichte haag of met oog voor de open structuur van de halmen. In principe kun je het hele jaar door snoeien, maar wil je de groei stimuleren, snoei dan alleen in de zomer of van okt-jan. Dan ligt de aanmaak van jonge scheuten namelijk stil en zijn de nieuwe scheuten voldoende uitgehard om ze niet teveel schade toe te brengen. Een haag kan met de heggeschaar worden bijgeknipt, in elk gewenst model. Ook een solitaire plant kunt u gewoon bijknippen naar eigen inzicht. Om een echt bamboebos te bereiken, kunnen zowel woekerende als niet-woekerende bamboes tot op ooghoogte worden uitgedund. Knip of zaag hiervoor de oudste (en dunste) halmen zo dicht mogelijk bij de grond af. Zorg voor scherp gereedschap en draag indien gewenst een veiligheidsbril.
zonlicht vs. schaduw
Vrijwel alle bamboes kunnen in de schaduw, enkele soorten zijn goed geschikt om voortdurende in de zon te staan. Dit zijn bijvoorbeeld: Phyllostachys aureosulcata ‘Aureocaulis' en ‘Spectabilis', Fargesia jiuzhaigou, Fargesia Rufa en Fargesia robusta variëteiten. Een bamboe die echt van schaduw houdt is de Fargesia nitida 'Great Wall'. Deze en ook de Fargesia murieliae variëteiten krullen hun blad op bij sterke zon of droogte.
woekerende bamboe: begrenzen
U hoeft een Fargesia niet te begrenzen. De plant dijt wel uit in de breedte, maar de wortelkluit blijft compact. Bent u in het bezit van een woekeraar, dan adviseren wij de bamboe te begrenzen. Woekerende bamboe gaat ondergronds namelijk graag aan de wandel. Alle soorten die niet beginnen met de naam Fargesia zijn woekerende bamboes.
Wij adviseren dikke rhizoombegrenzer. De rhizomen (wortels) groeien oppervlakkig en zijn wijdlopig. Eenvoudig worteldoek is te dun en zal bezwijken onder de kracht van de wortels.
1. Bepaal vooraf hoe groot de plaats mag zijn waar uw bamboe woekert.
2. Bereken de totale omtrek en gebruik ruim die lengte voor de rhizoombegrenzer.
3. Graaf een sleuf rondom van 50 / 70 cm diep.
4. Graaf de rhizoombegrenzer helemaal in en verstrengel de uiteinden in elkaar of gebruik speciaal hiervoor bedoelde ´Clicks´ van 35 cm (anders gaan de rhizomen door de naad van het plastic).
5. Laat bovengronds zo'n 5-10 cm uitsteken, zo kunt u in de gaten houden of de rhizomen willen ontsnappen.
De plaats is nu gereed voor het planten van de bamboe. (zie bamboe plaatsen)
Wanneer uw bamboe al uitlopers heeft gemaakt, is het van belang deze zo snel mogelijk en rigoreus te verwijderen. Een taai en lastig karwei. Een woekeraar staat ondergronds vrijwel nooit stil; ogenschijnlijk kan hij jaren op zijn plek blijven, maar plots blijkt dat er overal nieuwe scheuten zitten. De boosdoeners zijn de rhizomen, dikke stengels die de ondergrondse structuur van de bamboe bepalen. Hiertussen bevinden zich talloze haarwortels, die niet allemaal verwijderd hoeven worden. Vanuit de rhizomen groeit de bamboe namelijk verder. Gebruik een scherpe steekschop of (ketting)zaag bij het verwijderen. In veel gevallen zal men de hulp van een expert moeten inroepen, die met een kraantje de bamboe kan verwijderen. Bij Randijk kunnen zijn we gespecialiseerd in dit werk, neem contact op wanneer u een prijsopgaaf wilt.
Afgelopen zomer hebben veel bamboes last van luis. De bamboeluis is echter lastig met natuurlijke vijanden (zoals lieveheersbeestjes) te bestrijden.
foto: Entocare, Wageningen
Luizen zijn over het algemeen goed te bestrijden met een natuurvriendelijk sproeimiddel. Wij hebben goede ervaringen met Spruzit van Ecostyle. Dit middel is in de speciaalzaak te verkrijgen. Op de site van Milieu Centraal staat uitgebreid beschreven welke mogelijkheden er nog meer zijn.
bamboemijt
Wanneer er sprake is van bamboemijt is de beste en snelste remedie vrij rigoreus: alle halmen bij de grond afknippen/zagen en vernietigen dmv verbranding, om verdere verspreiding van de mijt te voorkomen. De plant zal wel weer van onderaf nieuwe scheuten maken, maar het kan een paar jaar duren voordat hij weer op sterkte is. Een andere optie is het uitzetten van een roofmijt, waarvan de werking momentee wordt onderzocht door de Universiteit Wageningen.
